Tiếng Việt không chỉ là một ngôn ngữ để giao tiếp. Với những gia đình Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài, đó còn là tiếng gọi của ông bà, là những câu chuyện gia đình, là lời ru, món ăn, phong tục và một phần ký ức về quê hương. Vì vậy, gìn giữ tiếng Việt cho trẻ em Việt Nam ở nước ngoài cũng chính là trao cho con một sợi dây kết nối với cội nguồn.
Vì sao cần gìn giữ tiếng Việt cho trẻ em Việt Nam ở nước ngoài?
Trẻ em lớn lên ở nước ngoài thường sử dụng ngôn ngữ của quốc gia sở tại trong phần lớn thời gian: ở trường học, khi vui chơi, giao tiếp với bạn bè và trong nhiều hoạt động thường ngày. Trong khi đó, tiếng Việt chủ yếu xuất hiện trong gia đình hoặc cộng đồng người Việt.
Điều này khiến không ít phụ huynh băn khoăn: Làm thế nào để con vẫn nói, hiểu và yêu tiếng Việt khi môi trường sống xung quanh sử dụng một ngôn ngữ khác?
Việc gìn giữ tiếng Việt cho trẻ em Việt Nam ở nước ngoài không nhất thiết phải bắt đầu bằng những bài học nặng tính học thuật. Quan trọng hơn, trẻ cần có cơ hội sử dụng tiếng Việt thường xuyên trong những tình huống tự nhiên, vui vẻ và có ý nghĩa với chính mình.
Theo UNESCO, ngôn ngữ mẹ đẻ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn gắn với bản sắc, việc học, sự tự tin và cảm giác thuộc về cộng đồng. Giáo dục đa ngôn ngữ, trong đó coi trọng ngôn ngữ mà trẻ sử dụng tại gia đình, có thể hỗ trợ việc học và tăng cường sự tham gia của trẻ. Xem thêm về vai trò của giáo dục đa ngôn ngữ trên UNESCO.
Tiếng Việt là cầu nối giữa trẻ và gia đình
Với một đứa trẻ sống xa Việt Nam, tiếng Việt có thể là ngôn ngữ giúp con trò chuyện với ông bà, nghe bố mẹ kể chuyện tuổi thơ, hiểu những câu chuyện gia đình hay đơn giản là nói một lời chúc bằng tiếng Việt vào những dịp đặc biệt.
Khi trẻ càng lớn, việc duy trì vốn tiếng Việt càng cần được tạo thành một trải nghiệm gần gũi thay vì chỉ là “một môn học phải học”.
Đó có thể là cùng bố mẹ đọc truyện, xem một chương trình phù hợp bằng tiếng Việt, kể lại một ngày của mình, gọi tên món ăn Việt Nam hoặc tham gia những hoạt động sáng tạo mà trẻ có thể nghe – nói – tương tác bằng tiếng Việt.
Đây cũng là tinh thần được Việt Nam thúc đẩy thông qua Đề án “Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2023–2030”, trong đó ngày 8/9 hằng năm được chọn là Ngày Tôn vinh tiếng Việt. Mục tiêu là lan tỏa vẻ đẹp và giá trị của tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Gìn giữ tiếng Việt: Đừng biến việc học thành áp lực
Một trong những điều quan trọng khi dạy tiếng Việt cho trẻ em Việt Nam ở nước ngoài là tạo ra môi trường để trẻ muốn sử dụng tiếng Việt.
Thay vì chỉ học từ vựng, trẻ có thể học từ mới thông qua một trò chơi. Thay vì luyện nói theo mẫu câu khô cứng, trẻ có thể dùng tiếng Việt để giới thiệu nhân vật mình tự tạo. Thay vì làm bài tập liên tục, trẻ có thể cùng bạn bè giải một “mật mã” hoặc hoàn thành một thử thách.
Khi tiếng Việt trở thành công cụ để chơi, khám phá, sáng tạo và kết nối, trẻ có thêm lý do để sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên.
Halloween cũng có thể trở thành một “cánh cửa” để con đến gần tiếng Việt
Nếu Halloween thường gắn với hóa trang, bí ngô, kẹo và những trò chơi thú vị, tại sao không biến chính không khí ấy thành một cơ hội để trẻ học và sử dụng tiếng Việt?
Đó cũng là ý tưởng của chương trình GÕ CỬA HALLOWEEN: MỞ KHÓA TIẾNG VIỆT của OneSpace dành cho trẻ từ 5 tuổi đang sinh sống và học tập ở nước ngoài.
Trong 3 workshop online, các bạn nhỏ sẽ bước vào một hành trình gồm 3 nhiệm vụ:
🎃 Cánh Cửa Halloween Bí Ẩn: Giải mã các từ khóa về nhân vật, đồ vật, màu sắc, hoạt động và cảm xúc bằng tiếng Việt.
🎃 Xưởng Hóa Trang Người Hùng Nhí: Tự thiết kế nhân vật Halloween và sử dụng tiếng Việt để nói về tên gọi, màu sắc, đặc điểm, cảm xúc của nhân vật.
🎃 Bữa Tiệc Bí Ngô: Vượt qua các trò chơi ngôn ngữ, gửi lời chúc Halloween và tự tin giới thiệu sản phẩm của mình bằng tiếng Việt.
Điểm đặc biệt là tiếng Việt không đứng riêng như một bài học. Tiếng Việt trở thành “chìa khóa” giúp trẻ hoàn thành nhiệm vụ, giao tiếp với bạn bè và tạo ra sản phẩm của riêng mình.
Chương trình dành cho cả trẻ chưa biết tiếng Việt, biết ít tiếng Việt hoặc đã sử dụng tiếng Việt khá tốt, với hoạt động được thiết kế linh hoạt thông qua hình ảnh, trò chơi, vận động, thủ công và giao tiếp đơn giản.
👉 Khám phá chương trình Halloween Tiếng Việt Vui Vẻ – OneSpace và đăng ký cho con tham gia tại đây!
