Tháng 12/2025, tại Ô Trấn – Thượng Hải, Trung Quốc, đội tuyển Việt Nam bước ra từ Chung kết Enjoy AI Quốc tế với 14 giải thưởng. Báo Nhân Dân, VnEconomy, Hà Nội Mới, Soha, Báo Đầu Tư, Giáo dục Thời đại đồng loạt đưa tin. Mạng lưới NIC – Bộ Tài chính cũng ghi nhận đây là một trong những thành tích công nghệ nổi bật của Việt Nam năm 2025.
Nhưng đằng sau những trang báo và con số đó là gì? Là những đứa trẻ đã luyện tập hàng trăm giờ. Là những phụ huynh thức khuya nghiên cứu luật thi. Là những huấn luyện viên kiên nhẫn sửa đi sửa lại từng centimet quỹ đạo robot.
Là người đã đồng hành cùng hành trình này với tư cách CEO OneSpace – đại diện chính thức và duy nhất của Enjoy AI tại Việt Nam – tôi muốn chia sẻ những điều thực sự xảy ra đằng sau con số 14 giải đó. Và quan trọng hơn: bài học gì chúng ta mang vào Enjoy AI 2026.
Con Số Biết Nói Từ Enjoy AI 2025
- 14 giải thưởng – tăng 56% so với 9 giải của năm 2024
- 61 quốc gia tham gia – Việt Nam cạnh tranh trực tiếp với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Úc
- 65.000 thí sinh toàn cầu – Việt Nam nằm trong nhóm các nước có tốc độ cải thiện thành tích nhanh nhất
- Ít nhất 6 tờ báo lớn đưa tin – thành tích được ghi nhận ở cấp quốc gia
Điều đáng chú ý nhất không phải là con số tuyệt đối – mà là tốc độ tăng trưởng. Từ 9 lên 14 giải trong một năm, tăng hơn 55%. Đây không phải may mắn. Đây là kết quả của một hệ thống đào tạo được xây dựng và cải thiện có chủ đích.
Điều Gì Thực Sự Tạo Ra Sự Khác Biệt?
1. Kinh Nghiệm Tích Lũy Qua Các Năm
Nhiều đội thi Enjoy AI 2025 là những “veteran” đã tham gia từ 2024 hoặc thậm chí 2023. Điều này tạo ra lợi thế rất lớn mà ít người nhận ra: các em biết cảm giác của sân thi quốc tế.
Họ biết tiếng ồn của hội trường 65.000 thí sinh ảnh hưởng thế nào đến cảm biến. Họ biết ánh đèn sân khấu có thể làm robot nhận diện sai màu. Họ biết cách điều chỉnh tâm lý khi robot mắc lỗi giữa chừng thay vì hoảng loạn. Những thứ này không học được từ sách – chỉ có thể tích lũy qua kinh nghiệm thực tế.
2. Chất Lượng Luyện Tập Được Nâng Cao Rõ Rệt
Các đội thi 2025 luyện tập có hệ thống hơn hẳn so với những năm trước. Không còn kiểu “luyện cho vui” hay “thi cho biết mặt sân”. Thay vào đó:
- Mock competition (thi thử có format giống thi thật) được tổ chức định kỳ
- Phân tích video từng buổi luyện để tìm lỗi chi tiết
- Theo dõi tỉ lệ hoàn thành nhiệm vụ theo tuần – không phải cảm tính
- Bắt đầu chuẩn bị từ tháng 6–7 thay vì tháng 9–10 như trước
3. Hiểu Rõ Nội Dung Thi Hơn
Enjoy AI thay đổi nội dung thi mỗi năm. Các đội thắng năm 2025 đều có một điểm chung: họ nghiên cứu kỹ luật thi từ rất sớm, xem video thi đấu quốc tế của nhiều nước, và chuẩn bị cho nhiều kịch bản phát sinh thay vì chỉ luyện một kịch bản lý tưởng.
Robot hoàn thành nhiệm vụ tốt trong điều kiện lý tưởng thì dễ. Robot hoàn thành nhiệm vụ tốt khi gặp sự cố, khi cảm biến bị nhiễu, khi pin yếu hơn bình thường – đó mới là thước đo thực sự của sự chuẩn bị.
4. Tinh Thần Đội Nhóm Và Huấn Luyện Viên
Một yếu tố ít được nhắc đến nhưng quan trọng không kém: vai trò của huấn luyện viên và bầu không khí đội nhóm. Những đội giành giải năm 2025 hầu hết có huấn luyện viên đồng hành xuyên suốt từ lúc bắt đầu – không phải người chỉ đến trước ngày thi mấy tuần.
Huấn luyện viên tốt không phải là người biết nhiều nhất về robot. Đó là người biết cách giúp trẻ tin vào bản thân, biết cách xử lý khủng hoảng tâm lý trong ngày thi, và biết khi nào cần buông tay để học sinh tự quyết định.
Thách Thức Vẫn Còn Đó – Nhìn Thẳng Vào Sự Thật
14 giải là đáng tự hào. Nhưng là người trong cuộc, tôi muốn thành thật về những gì chúng ta vẫn cần cải thiện để tiến xa hơn ở Enjoy AI 2026:
- Phân bố địa lý chưa đồng đều: hầu hết thành tích tập trung ở Hà Nội và TP.HCM – nhiều tỉnh thành có tiềm năng nhưng chưa có điều kiện tiếp cận
- Các bảng cao (THCS, THPT) Việt Nam chưa có mặt ở vòng tranh giải – đây là khoảng trống lớn cần đầu tư
- Số lượng đội thi vẫn còn ít so với tiềm năng thực sự của Việt Nam – chúng ta có thể gửi nhiều đội hơn nữa
- Thiếu hệ thống thi thử chuẩn hóa ở nhiều địa phương – các đội thường tự luyện không có benchmark thực tế
Bài Học Cụ Thể Cho Enjoy AI 2026
Từ tất cả những phân tích trên, đây là những điều tôi muốn mọi phụ huynh và huấn luyện viên ghi nhớ và áp dụng ngay cho năm 2026:
- Bắt đầu sớm: lý tưởng nhất là từ tháng 5–6/2026, không đợi đến tháng 8–9
- Ưu tiên độ ổn định hơn tốc độ tối đa: robot chạy ổn định 80% số lần thắng robot chạy nhanh nhưng hay lỗi
- Thi nhiều HOST khác nhau nếu có thể: mỗi lần thi là một lần học và tích lũy kinh nghiệm
- Đừng bỏ qua hạng mục 3D Virtual Robot thi online ngày 14/06/2026: chi phí thấp, áp lực ít hơn, nhưng kinh nghiệm thi đấu thực sự
- Đầu tư vào huấn luyện viên đồng hành xuyên suốt: không phải người dạy kỹ thuật thuần túy mà là người đồng hành
- Chuẩn bị tâm lý cho cả phụ huynh: ngày thi quốc tế dài, nhiều biến số, cần bình tĩnh để hỗ trợ con
Mục Tiêu Của Tôi Cho Enjoy AI 2026
Cá nhân tôi đặt mục tiêu rõ ràng: Việt Nam đạt 20+ giải tại Enjoy AI 2026, có mặt ở nhiều bảng đấu hơn đặc biệt là THCS và THPT, và quan trọng nhất – có đội thi từ nhiều tỉnh thành hơn, không chỉ Hà Nội và TP.HCM.
Để làm được điều đó, chúng ta cần nhiều phụ huynh như bạn – những người sẵn sàng cho con cơ hội trải nghiệm sân chơi công nghệ quốc tế, ngay cả khi chưa chắc chắn về kết quả.
Con số 14 giải năm 2025 là nền tảng. Năm 2026, chúng ta sẽ xây lên cao hơn nữa.
────────────────────────────────
